Bir öneri sistemi kuralım; duvarda kutular, cici öneri formlarımız olsun ve ödül olsun… Öneriler yağsın, paracıklar gelsin!
📦 Kutu var (box on the wall)
📃 Öneri formu var
💶 Ödül bile var
❌ Öneri yok, sonuç yok
⚠️ GERÇEKTE OLAN
Öneriler cevapsız kalır. Çalışan bir süre sonra asla öneri yazmaz. Sürekli ödül ve teşvik bekler. “Benim fikrimdi, başkası yazdı” çatışmaları çıkar. Sistem duvarda yaşar, sahada ölür, tarihe gömülür…
En büyük israflardan biri; vaktinde dikkate alınmayan çalışan fikridir.
🛑 ÖNERİ SİSTEMİ NEDEN ÇALIŞMAZ?
🟡 Problem tanımı yok: Çalışandan “fikir” istenir ama hangi probleme çözüm arandığı net değildir.
🟡 Geri bildirim yok: Yazılan önerinin akıbeti belirsizdir.
🟡 Ödül fetişizmi: “Para verelim, fikir gelsin” yaklaşımı kısa sürede yozlaşır.
🟡 Kalite düşüşü: Öneri ve prim ilişkisi kaliteyi düşürür.
🟡 Yönetim Gemba’da değil: Masada oturup panodaki kâğıda bakan yönetim, problemi göremez.
🟡 Standart iş yok: Standardın olmadığı yerde Kaizen olmaz.
🟡 Asakai yok: Günlük problem çözme rutini olmayınca öneri sistemi havada kalır.
💡 YALIN GERÇEK
Öneri sistemi, Kaizen’in kendisi değildir. Kaizen varsa öneri zaten çıkar.
Toyota tarzı yaklaşımda: “Aklına ne geldi?” diye sorulmaz.
“Bugün işini yaparken hangi problemi gördün?” denir.
Çözüm hemen, orada, küçük adımlarla denenir.
✅ ÖNERİ SİSTEMİ NE ZAMAN İŞE YARAR?
✔ Günlük Asakai varsa
✔ Net problem tanımı varsa
✔ Hızlı “dene, öğren, standartlaştır” döngüsü varsa
✔ Yönetim zamanın çoğunda sahadaysa
✔ Ölçüt: Öneri sayısı değil, problem çözme hızıysa
⚠️ Öneri sistemi; kağıt, kutu ve ödülden oluşuyorsa efsane 🙂
⚠️ Öneri sistemi; günlük problem çözme kültürü ise gerçek Kaizen ruhu.
